Seçim özgürlüğünün gündemde olduğu toplumların önemli bir kısmında, bir zamanların
arabulucusu ile çöpçatanın yerini evlenme büroları almıştır. Bu bürolar kendilerine başvuran kadın ve erkeklerin isteklerini ve
niteliklerini çoğunlukla elektronik yöntemler kullanarak karşılaştırmakta ve birbirine uygun çiftleri saptamaktadır. Yalnız yaşayan insanların gitgide çoğaldığı
toplumlarda evlenme büroları da giderek işlevsel olmanın yanısıra yavaş yavaş belli bir saygınlık
kazanmaktadır. Ülkemizde ise bu tür kurumlar kurulmamıştır. Buna karşılık arabuluculuk ya da çöpçatanlık kurumu
halk arasında hala geçerliğini ve saygınlığını korumaktadır. İki gencin aile kurmak üzere birleşmesini sağlamak
toplumumuzdaki anlayışa göre kutsal bir ödevdir ve “sevap” sayılır.

GeçmiÅŸ zamanlarda çöpçatanlık pek çok Avrupa toplumunda, Çin’de ve baÅŸka UzakdoÄŸu ülkelerinde son derece yaygın bir uygulamaydı. Günümüzde bazı toplumlarda halen varlığını sürdürmekte olan çöpçatanlığın kendine özgü bir takım
töreleri vardı. ÖrneÄŸin Sikkim’de gençlerin anne-babalarının çocuklarının aile
kurmalarına karışmaları uğursuz sayılır. Böyle bir durum olduğunda anne babanın erken öleceğine ya da çocuklarının
evliliklerinin kısa ömürlü olacağına inanılır.

Bu yüzden gençleri evlendirmek işi anne babanın büyük kardeşlerine, yani büyük
amcalara, dayılara ya da büyükanne ve babalara düşer. Tüm evlenme görüşmeleri her iki tarafı temsil eden aracılar tarafından gerçekleştirilir. Bunlar iyi konuşan, deneyimli kişilerdir. Aracılardan erkek tarafını temsil eden, ilk adımı atarak kızın komşularından birini ziyaret eder. Doğrudan kızın evine gitmesi çok yanlış bir davranış sayılır. Bu çöpçatan yanında bir içki
bulundurur. ilk ziyaretinde kız evini temsil edecek olan her kimse onu bulur ve görüşmeleri başlatması için elindeki içkiyi ona verir.

Kızın çöpçatanı teklifi kızın ailesiyle, öncelikle de kızın dayı ve amcalarıyla görüşür. Bu ilk teklif durum gereğince her zaman bir takım gerekçelerle, örneğin kızın yaşının henüz çok küçük olduğu yolunda çekinceler gösterilerek geri çevirilebilir. Arada kazanılan süre içinde
ki taraf genç erkeğin ailesini tanımıyorsa hakkında araştırma yapar, karakterini öğrenmeye çalışır. Genç çalışkan mı,
mert mi, cömert mi, yoksa değil mi diye soruşturur. Eğer üçüncü görüşmede de
anlaşmaya varılamamışsa, görüşmelerden vazgeçilir. Yok eğer taraflar anlaşabilmişlerse aralarında bazı armağan alışverişi yaparlar ve düğün tarihini
belirlerler.

Çöpçaıanlık işlevi elbette toplumdan topluma bazı farklılıklar gösterir. Bunun
benzerine ülkemizde, özellikle kırsal kesimde sık olarak rastlanır. BaÅŸka yerlerde olduÄŸu gibi Anadolu’da uygulanan çöpçatanlık ve arabuluculuk sistemi Sikkim
toplumundaki tipik örneğe oldukça yakındır.

Posted on Nisan 18th, 2007 tarafından admin
Filed under: Cinsel Sağlık