Sokaklarda satılan yiyecek ve içecekler özellikle düşük gelirli işçiler ve gençler için ucuz beslenme kaynağıdır. Hindistan, Endonezya, Nijerya ve Peru’.da yapılan araÅŸtırmalarda sokakta satılan yiyeceklerin önemli miktarda temel gıda maddeleri içerdiÄŸi gösterilmiÅŸtir. Bu .yiyecekler olmasa düşük gelirli bir çok insanın beslenmesi daha da bozulabilir.

GeliÅŸmekte olan bir çok ülkede sokak besin endüstrisi toplam iÅŸgücünün % 6-25′ini teÅŸkil eder. Bu endüstri 3. dünyada önemli bir büyüme göstermiÅŸtir. Yine de bir çok ülkede otoriteler bunu normal bir sektör olarak görmeme eÄŸilimindedirler. Besin kontrol programları içine bu sektörü katmazlar, hatta engellemeye çalışırlar. Bazı ülkeler ise sektörü tanımaya baÅŸlamış ancak düzenleyici yapılar geliÅŸtirmemiÅŸlerdir.

Sokak yiyeceklerinin güvenilirliği ile ilgili ilkeleri ortaya koymadan önce araştırmalar yapılması gerekir. Her ülkenin sosyokültürel yapısı aynı olmadığı için düzenleyici tek bir protokol veya yasa belirlenemez. Ülkeler veya belediyeler, kendi düzenlemelerini yaparken bazı temel konuları göz önünde tutmalıdır.

Sağlığa Zararları
Sokak yiyeceklerinin patojenik mikro organizmalarla kontaminasyonu bir çok kez rapor edilmiÅŸtir. ÖrneÄŸin Mısır’da yeÅŸil sebzelerden shigella, diÄŸer yiyeceklerden salmonella üretilmiÅŸtir. Buna karşılık aynı yörede 5 yıldızı i bir otelde pirinç yemeÄŸinde salmoneıla, 4 yıldızı i bir otelde shigella bulundu. Yine benzeri otellerde sıklıkla staphylococous ve bacillus cereus bulunmuÅŸtur. Sokak yiyeceklerinden kaynaklanan çeÅŸitli bakteri enfeksiyonlar ve intoksikasyon olguları olmuÅŸtur. Kolera, hepatit A, tifo ve diÄŸer hastalıklar bu tür yiyecekler yoluyla bulaÅŸabilir. Ancak enfeksiyon ve intoksikasyonlardan en çok sokak yiyeceklerinin sorumlu olduÄŸunu gösteren kesin kanıtlar yoktur. GeliÅŸmekte olan ülkelerde epidemiyolojistler bu konu ile ilgili karşılaÅŸtırmalı araÅŸtırmalar yapmalıdır.

Bazı durumlarda tehlikeli kimyasal maddeler ve katkı maddeleri, bilhassa ruhsatsız renklendirici ve koruyucular sokak yiyeceklerinde bulunmuştur. Bu durum taklitçiliğin yaygın olduğu bazı gelişmekte olan ülkelerde daha sık görülebilir.

Yol kenarlarında açıkta satılan yiyecekler araç ekzoslarından çıkan kurşun ile kontamine olabilirler. Birçok ülkede havadaki kurşun, besinleri ciddi olarak etkilemek için yeterli düzeyde olmayabilir ama bu konu da üzerinde araştırma yapılmasını gerektirir.

Aşağıdaki konular uygun şekilde izlenip kontrol edilmelidir:

•  Fiyatları düşük tutabilmek ve rekabet amacıyla, satıcıların gıda yapımında kullandıkları malzeme düşük kalitede olabilir, örneÄŸin yasaklanmış katkı maddeleri içerebilir.
•  Saklama, hazırlık ve piÅŸirme olanakları yetersiz olabilir.
•  Yıkama, temizleme, piÅŸirme için kullanılması gerekli su miktarı sıklıkla yeterli deÄŸildir. Bir çok satıcılar kapları yıkamak için aynı suyu tekrar kullanırlar.
•  içme suyu temini zaman zaman mümkün olabilir.
•  Besinler böcek, kemirici ve kuÅŸlar tarafından zarar görebilir.
•  Katı ve sıvı atıkların yok edilmesi için gerekli koÅŸullar olmayabilir.
•  Sokak satıcıları kiÅŸisel hijyen konusunda yeterince eÄŸitimli olmayabilir.

Satıcıların çoğu; fakir, kötü organize olmuş, kendilerini rüşvet isteyenler ve suistimal edenlerden korumaya hazırlıklı değildirler. Daha kuvvetli rakiplerden ve resmi görevlilerin taciz ve suistimalinden korunmaları gerekir. Yine de bir çok satıcı bilhassa kadınlar, hammadde satın almada, pişirme ve bir yiyeceği güvenli ve çekici bir şekilde sunmada deneyimlidirler.

Düzenleme:
Bu konudaki düzenlemelerin temel amacı; güvenilir. görece uygun fiyattaki besinin, uygun yerlerde satılabilmesini sağlamak olmalıdır.

Besinin güvenilirliğini sağlamak için her ülke veya yörenin sosyo kültürel durumuna göre hazırlanmış gıda hijyeni ile ilgili kodeks kullanılmalıdır. Bu konu ile ilgili politika belirlemede ve düzenlenecek eğitim programlarında aşağıdaki temel konular göz önünde tutulmalıdır:
-Hammadde ve içerik
-Gıda hazırlama ve satış yeri
-Su
-Atıkların yok edilmesi.
-Besin ile uÄŸraÅŸanlar ve eÄŸitimleri
-Taşıma ve hazırlanan gıdanın depolanması.
 -Pazarlama
-Yiyecek satış merkezleri
-Büyük bir halk topluluğu için .sokak yiyecekleri

Posted on Eylül 7th, 2007 tarafından admin
Filed under: Beslenme Diyet